New Eritrean comedy 2020 መንጎኛ by Yohannes Habtegergish - Mengonja

Publisert 10. okt.. 2020
Eritrean Tigrigna comedy by Yohannes Habtegergish 2020
bahgnatv productionn - Tigrigniacomedy
SUBSCRIBE and SHARE ኣይንሕመቅ።

℗ Copyright © Bahgna tv. All Rights Reserved. Any unauthorized use, copying or distribution is strictly prohibited.
#Eritreanmusic #Eritrianguayla #Eritreandrama #Tigringiamusic #Ethiopianmusic #Eritreanmovie #Eritreancomedy #TigrignaDerfi2019 #TigrignaDerfi2017 #TigrignaDerfi2016 #TigrignaDerfi2021
#AwdametDerfiTigrigna #OldTigrignaClassicalMusic #Ethiopianmovie #Eritreanbestmovie #Eritreandrama #Eritreanfilm #Ethiopiandrama #Eritreanmovie2019 #Eritreandrama2020 #FunnyEritreancomedy

Kommentarer

  • Jubakan gezakan mlue entekoynu why Ermias Girmay bgenzeb tetalkyu awaxuley ybl alo

  • ሊንክ nolong.info/show/Yr2brZyCYbGYiZs/video.html&feature=share

  • Good job

  • Welcame xubukat

  • ብዙሕ ጽቡቕ እሞ ኣይከምዚኣን ዓባይ ትምህርቲ

  • Welcome deki eri 🇪🇷❤❤❤❤❤❤

  • Hahahahahahaha

  • ❤️🙏🏽👍💖❤️🙏🏽👍💖❤️🙏🏽👍💖❤️🙏🏽👍💖❤️🙏🏽👍💖❤️🙏🏽👍💖❤️🙏🏽👍💖🌾❤️🌾❤️🌾❤️🌾❤️💐❤️💐❤️💐❤️💐❤️🌴❤️🌴💖🇪🇷🌳💖🇪🇷🌳💖🇪🇷🌳💖🇪🇷🌳💖🇪🇷🌳💖🇪🇷🌳💖🇪🇷🌳💖🇪🇷🌳💖🇪🇷🌳

  • ​@​ ኤርትራ ኣብ ሙዚየም ኖርወይ ምስ ኣለም ትላለ። nolong.info/show/dNqHqKiGobenrpc/video.html

  • Gelle aynet movie

  • Nay behaqi Meharit comedy Nzrdio mknyatu kulu Sdra bkemzi eu zbeas zelo Deqom genzeb bebeynom Endasededlom behaqi Nfuiat tehaguselkum

  • Hantal kolay derasi dka waw

  • Atum ahwat entay ente gerna ena nab gezana nimiles

  • ኩልኢም ተዋሳእትና ብሉጻት ኢኹም ጆን ግን ቀመም መሓጎስ ኩሉ እዩ

  • ደቂ ኤረይ መቕሰናትከመይ ድየ ዝፈትወኩም ሳላኹም ኮሮና ይሓልፍ ኣሎ ቀጽልዎ መሀሪን መዘናግዒን

  • Waw

  • nolong.info/show/ga51qG1sk7Z_rXU/video.html ኣብዚኣ ከኣ subscribe ኣይንረስዕ

  • ሓፍቱስ በልቲ ቤቱ ኮይና ከፍ እታ ናይ መጀመርታ በዓልቲ ቤቱ ማራ ኬፍ አለዋ

  • 😂😂😂😂👍👍👍

  • Kkkkk nifuat

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • Willkommen deki erey xbuk srah kexlwo bflay John mera

  • welcome

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • nolong.info/show/ps-Hn25rjsGZgGQ/video.html

  • እዞም ኣብ ድያስፓራ ትነብሩ ክንደይ ስድራ ኢኩም ፈላሊኩም ዘለኩም ደናቁር ' ወረ ገሊኦም ሲ ንስድሮኦም ሓደ ዘይሪኢዎም ኣለው ን ኣቡኦም ኣጓንዮም ን ኣዲኦም ዝበለቶም ዝሰምዑ ኣለው ካቡኡ ኣቡኦም ኣብ ጎልጎል ዘርሞዘርሞ ይገድፍዎ ብዘይ ምዓልቱ ብጓሂ ናብ ዓዲ እዝጊሀሩ ይከይድ ' ስለዚ እዞም ኣብ ስደት ዘለኩም ስድራኩም ኣይትፈላልዪዎም ሓደራ ' ገንዘብ ናብ ሰብኣይ ይስደድ እቲ ኣቦ ክኣ ን ሰበይቱ የመራቁሖ ብከምዚ ሓዳር ጽቡቅ ይከውን ምበር ' ሰበይትን ገንዘብ ለሚዳን ዳ ሓዳር ፋሕ ይበል ማለት እዪ

    • Kndey abotat ke kemahadru zeykielu kemzelewu aytzengie ezi hawey, Kemzsededkalom zeynegrwen eka geliom

    • Nay behaqi enjera alem bela lebam ika wedi lebamat zibelkayo kulu haqi eyu niti abo aganiyom niadiom eyom deriyu

  • Wawwww btami mhari ketslwo👌👌👌👌👌👌

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • hahahaha....Thank you....

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • sadness with 0+100-100= family happiness. tsibuk srah deki Erey.

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • Viva agazian

    • Robi arkey menenetka bel semayo kubuk doctor bereket habte slasea ynegrekalo wala nsu wedi dembya mukanu aminu haki yzareb alo kkkkkkk

    • @Robel Tewelde m.facebook.com/story.php?story_fbid=10158103984380460&id=577230459

    • @Robel Tewelde dembya dekise aleku dehar kxehfelka eye

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • kkkkkkkkkkkkk man united akefafeltia kolel

  • Btaemi des tbulu deki eri halal god bless you all

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • GENZEB SDET ALEWO HALEGET EGZABHEAR TERESIAU SHEYTAN MS AMRHEAT WYA ZA GENZEB SDET SDRABET FSH ZEBELET ALYET ATFANINA NCULOM ZETSALEAT WALA ABTI MAACEL KALCIDAN ZATEWET ENDACULU EYA ATYA MS AMAET HWCETA BRUC EYU NERU MESOBNA MS HANTI TAYTA

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • ጎንፌ ሽኮር

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • አሰይ ደቂ ኤረ ናይ ብሓቂ ጥበብ : አብ ፍቅሪ ሓጎስ በረኽት ሰላምን ጥዕናንን አሎ: አምላኽ ድማ ባህ ይብሎ:❤️❤️❤️❤️❤️🇪🇷😘

  • ኣዝያ ጽብቅቲ ናይ እንግሊሽ ትምህርቲ ክንመሃረላ ንኽእል መደብ ኢያ እሞ subscribe ብምግባር ተኻፈልቲ ኩኑ የሕዋተይ፡ Continuation of tenses: SIMPLE PAST TENSE - ( PART- ONE) Was / were and V2 ኣጠቓቕምኦም ኣብ ሕሉፍ ትምህር ፡ ተኸታተልዋ ፡ share ድማ ግበርዋ። ሰላምታ ኣይረሳዕኩን የሕዋት ፡ nolong.info/show/eLx9bZ2Hgsmsrmw/video.html&feature=share

  • Selam deki eriy

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • ናይ በሓቂ መሃሪት ጥበብ።

  • እንቃዕ ብሰላም መጻኹም የሕዋተይ ከመይ ገርና ብናጻ ፊልም ንርኢ ን ኣብነት ከም ነትፍለክስ ኣብዛ ሊክ ኣቲኹም ትረኽብዋ ኣብዛ ቻነል ኣቲኹም ሳብስክራይብ ታሓጋገዝና። m.nolong.info/show/orB1j3yhrLmMp2w/video.html

  • Kkkk arsenaal da akfafli zey bela

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • Merhaba deki eri

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • Welcome sdrana

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • ❤️❤️❤️🇪🇷🇪🇷🇪🇷🤝🤝🤝🙏🙏🙏

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • Nay bhaqi des zebel eu xubuk serah eu qeilo sami ka nsdra zeariqi wulda lomi wuhud eu emo kemti zeblkayo nezgabher amlak mkirin tibebin zeblikaya des elatni so btami xubuk

  • Welcome deqi erey shikorinatat. Brhan gexom Deqi erey shikorinatat abzia subscribe ntehagagos erena haftkum ye

  • እዞም ናይ ደገ እንተ ተረዲኢኩም ብልማኖ ዘምጻኽሞ ገንዘብ ሓዳር ስድራቤትኩም ትብቱኑ ኣለኹም ።ባህሊ ይብሃለለይ ክኣ ብማዕዶ ባህሊ ስድራኻ እንዳ በተንካ።ኣድልዎ ኣይግበርን እዩ ኣብ ስድራኻ ኣቦ እዩ ኣላይ ስድራ ናብ ኣቦ ይሰደድ ።ስድራ ድማ ከምቲ እንፈልጦ ደልዲሉ ክጸንሓና።

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • Welcome nolong.info/show/fsmkeKB5drF_a5s/video.html

  • ዮርካቤል ናይ ብሓቂ ተስፋ ዘለዋ ቆልዓ

    • Nay bhaqi asmrelka aleku kef zekewa

  • Merhaba johni abo tibeb

  • Jubalogie,seldilogie habenilogie 😂😂😂zereba eya jonmera nberelna eske nska trah terifka aleka ab ertra ata moyte way 🤣🤣🤣🤣🤣

  • Xubuk Job dekiy erey

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • Arsenal do akafafali alewa eyu kkk aytsafe eba baba jon

  • ነዛ ጽሕፍቲ ተንብቡ ዘለኩም ኣብ ሂወትኪ/ካ ሰላምን ጥዕናን ይምነየልኩም። Subscribe ክትገብሩ ድማ ይዕድመኩም😍 nolong.info/show/Z9KMao97mLWbbZ8/video.html

  • ብታዕሚ ኬፍ ዘለዋ ኮሜዲ መሃሪትን ኣዛናጋዒትን ኣብ ቀጻሊ ከምዚ ዓይነት ፍርያት ሒዝኩም ክትመጽና ተስፋ ንገብር ደቂ ኢረይ ሸካኩር

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

    • Selam yehwat riekum tefetikuma share subscribe enda geberkum atebabuna. nolong.info/show/hNCWnbCoes6IrKc/video.html

  • ኣንታ ጆን ሜሪ እዛ ሰበይትካ ሲ ቀይሕ ክዳን ተከዲና ክንዲ ፍቅሪ ትህበካስ ቃይቂ

  • Merhaba deki eri jomera zelekayo da kemey du kef zhbeni. Kulukum nfat edmen tinan nakum

  • Jhon mera xbuq endyu srahaka des eu zbleni zewengiel/Zewie tefieka ybleka alo Berkley.

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • ያ ፍቅሪ ኢዩ ጥዑም

  • Welcome Johnmiera

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • ዋውውውውውውው

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • Good job ሰላምታ ኣይረሳዕናን ደቂ ዓደይ ኣብዚኣኣ ኣቲኩም ረእይዋ እሞ ክትፈትውዋ ኢኩም ግን #ሳብስክራይብ ኣይትረስዑ m.nolong.info/show/kJZ2fnmof9Zla58/video.html

  • Enika beselam mexekum

  • Aseyyy deki areyyyyy

  • ሰላም አንካ ብሰላም መጻኩም። ኣብዛ ሊክ ሳብስክራብ ግበሩ ደቅ ዓደይይ። nolong.info/show/eteMeKOIjLqsd58/video.html

    • @Fiayameta Gual Asmera ተጋር

    • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • ትግራዋይ ዝበሃል መንነት የለን! ብኸመይ እዩ ትግራዋይ ዝብሃል መንነት ዘየለ፦ 1. ትግራይ ወይ ትግራዋይ ዝበሃል ብሄር የለን። ዋላ እኳ ወየንቲ፡ ትግራይ ብሄር እዩ ዝብሉ እንተኾኑ፣ ሓደ ህዝቢ ብሄር ክበሃል እንተ ኾይኑ ግን፡- ሓደ ቋንቋ፡ ሓደ ዘርኢ፡ ሓደ ባህሊን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ክህልዎ የድሊ። ኣብ ትግራይ ግን እዚ ብፍጹም የለን። ህዝቢ ትግራይ፣ ክልተ ዓበይቲ ብሄራት ማለት ኩናማን አገውን ኢሮብን ዘለውዎ፡ 3 ዓበይቲ ወግዓዊ ቋንቋታት (ቋንቋ ኩናማ፡ ቋንቋ ትግርኛ፡ ቋንቋ ኢሮብ) ምስ ብዙሓት ልሳናትን ላህጃታትን (ራየኛ፣ ወልቃይት፣ እንደርታ፣ ዓጋመ ወዘተረፈ) ዝሓቖፈ፡ ዝተፈላለየ ባህልታትን ክብርታትን ስርዓተ መነባብሮን ዘለዎ ህዝቢ እዩ። ስለዚ ትግራይ/ትግራዋይ ዝብሃል ብሄር የለን፡ ተጋሩ ድማ፡ ሓደ ብሄር ወይ ethnic group ኣይኮኑን። 2. ትግራዋይ ዝበሃል ታሪኽ የለን። ኩሎም ተወልድቲ ናይዚ ሕጂ ትግራይ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ ክልል፣ ዝኾኑ መሳፍንቲ ክሳብ እቲ ሃጸይ ናይ ኢትዮጵያ ኮይኑ ዝነበረ ሃጸይ የውሃንስ ወሲኽካ፣ ምእንቲ ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነትን ዝተዋደቑን ብኢትዮጵያዊ መንነቶም ዝልለዩ ዝነበሩ፡ ኩላ ዓለም ትፈልጦም መወከሲ ታሪኽ ጥንታዊት ኢትዮጵያን ኢትዮጵያውነት ዝኾኑ፡ ሕቡናት ኢትዮጵያውይን እዮም ነይሮም፣ ትግራዋይ ዝብሃል ጥንታዊ ታሪኽ ይኹን ትግራዋይ ዝብሃል ስልጣኔ ወይ ትግራይ ትበሃል ሃገር ኣብ ታሪኽ ብፍጹም ዳህሲስካ ኣይትረክብን ኢኻ። ብቋንቋ ውን ነቲ ዝዓበየ ሃጸይ የውሃንስ ከም ኣብነት ምስ ንጠቅስ ኣብ ቤተ መንግስቱ ኮነ ዝጽሕፎም ዝነበረ ደብዳቤታት ብቋንቋ ኣምሓርኛ ጥራይ እዩ ዝጥቀም ዝነበረ። ብመሰረቱ እዚ ትግራይ ወይ ትግራዋይነት ዝብል ቃል ካበይ ዝመጸ እዩ፧ ትርጉም ኣስማት ንምርካብ ናይ ቋንቋ ምንጮምን ታሪኻዊ ኣመዓባብሎኦምን ምፍላጥ የድሊ፣ ኣብነት ንምውሳድ ዲሞክራሲ ወይ ድማ 'Democracy' ዝብል ቃል ካብ ግሪኽ ዝመጸ ኰይኑ፣ Demo ማለት ህዝቢ ክኸውን እንከሎ፣ Cracy ድማ ምሕደራ’ዩ። ካብዚ ብምብጋስ ነቲ ተጋሩ ዝብል ቃል ንምርኣይ:- # 1ይ፣ ትግራያዋይ፡ “እቲ- ግራ-ዋይ” የመልክት ዝብል ትርጉም ኣሎ። እዚ ‘እ’ፊደል ብምጽቃጥ፣ 'ግራ' ማለት ጸጋም፣ ዋይ ከኣ ቅጽል እዩ ዝብል ኣንድምታ ይህብ። ካብዚ ብምብጋስ ‘እቲ ጸጋማይ’ ዝኣካይዳኡ፣ እቲ ኣንጻር ልሙድ ዝኸይድ/ዝሓስብ ህዝቢ ማለት እዩ። እዚ ትግራዋይ ዝብል ቃል - ን "ትግሪት" (መበቆል ተጋሩ)ን ን"ግራ" (ጸጋም)ን ዝብል ቃል ሓዋዊሱ ንኣካይዳኦም፣ ጠባይ ብምርኣይ ዝተራዕመ መጸውዒ እዩ ዝብል ኣሎ። ኣብዚ ከም መተሓሳሰቢ ክኸውን፣ ኣብ ኤርትራ ኣብ መንገዲ ኣስመራ-ከረን ከባቢ ጥንቁልሓስ ብልቢ-ትግራይ ዝጽዋዕ ኣዝዩ ኣጸጋሚ መንገዲ ኣሎ። እዚ ንምንታይ ከምኡ ተሰምዩ፧ ምስዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ምትእስሳር ይህልዎ’ዶ፧  2ይ፣ ተጋሩ ዝብል ቃል ንባዕሉ ካብ ‘ተጓሩ’ ወይ ተጓራት/ረሳሓት ዝወጸ መለለዪ እዩ ዝብል ውን ኣሎ። እዚ ንኽትቅበሎ ኣዝዩ ዝኸብድ ስም’ዚ፣ መጽናዕቲ ክግበረሉ ኣለዎ። ንኹሉ እቲ ትግራዋይ እየ ዝብል ኣጥቢቕካ ትርጉም ትግራዋይነት እንታይ ምዃኑ ምስ እትሓቶ ኩሉ ካብ ናይ ጽልኢ ኣምሓራ ስምዒት ተበጊሱ በብዝመስሎ ግምት እዩ ዝትንትነልካ። ንሓደ ወዲ ኣኽሱም ወይ ዓድዋ፡ ትግራዋይ ማለት እንታይ እዩ ኢልካ ምስ እትሓቶ፡ ትግራዋይ ማለት ስልጣነ ኣኽሱም ዝወነነ ግእዝን ዝፈጠረ ትግርኛ ዝቛንቁኡ ብሄር እዩ ዝብለካ። ትግራይ ዝበሃል ስልጣኔ ኣብ ታሪኽ ዘየለ ክንሱ፣ ኣብ ትግራይ ውን ሓደ ብሄር፡ ሓደ ቋንቋ ዘየለ ክንሱ ከይሓነኸ እዩ ከምኡ ዝብለካ። ኣብ ክልል ትግራይ ዝርከቡ ብሄረ ኢሮብን ኩናማ ብኣገላልጻ ሕሉፋት ደቂ ዓድዋ፡ ትግራዎት ኣይኮኑን ማለት እዩ። እቲ ሓቂ ኸኣ ንሱ እዩ። ኢትዮጵያውነት ዝበሃል መንነት እምበር ትግራዋይነት ዝበሃል ሓባራዊ ታሪኽን መንነትን የብሎምን። ደቂ ራያ መንነቶም ምስ ትሓቶም፡ ኣምሓራይ ወይ ትግራዋይ ብፍጹም ኣይብሉኻን። ደቂ ራያ ካብ ቀደም ክሳብ ሎሚ ደቂ ራያ ኢትዮጵያውያን እዮም። ሃገራዊ መንነቶም ኢትዮጵያውነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ራያቶት እዮም። ደቂ እንድርታ ውን ጥልቕ ኢልካ ምስ ትሓቶም ብኢትዮጵያውነቶም ዘይደራደሩ፡ ቁንቁኛ ትግራዋይነት ብዙሕ ዘይርድኦም ህዝቢ እዮም። ኣብ ትግራይ ዘሎ ህዝቢ ምስቲ ንደቡብን ምዕራብን ኣብ ኣምሓራ ዘሎ ህዝብን፡ ምስ ብምብራቑ ኣብ ዓፋር ዘሎ ህዝብን ዝፈሊ ዝኾነ ነገር የብሉን። እቲ ምስኦም ዘለዎ ናይ ብሄርን ባህልን ቋንቋን ፍልልይ፡ ምስ ነንባዕሉ ኣብ ውሽጢ ክልል ትግራይ ዘለዉ ኣህዛብ ውን ብልክዕ ክንድኡ ዝኸውን ፍልልያት ዘለዎ እዩ። ስለዚ እዚ ብወያነ ክስራሕ ዝፍተን ዘሎ ትግራዋይ ዝበሃል መንነት፡ ህይወት ዝብሃል ዘይብሉ፡ ኣብ ጽልኢ ኣምሓሩ ዝተመርኮሰ ናይ ሓሶት መንነት እዩ።

  • እንቋዕ ብዳሓን መጻኹም ዘቢሄረ ኣግኣዚ። ሰላምን ፍቕርን ጥዕናን ናባኹም የብላ።

  • ሰላም ንዓኽም ይኹን ተኸታትልቲ ናይዚ መደብ። Netflix film, sport'ን ንIPhone, android, Windows ትኸውን ኣገዳሲት app ኣላትኩም ሳብስክራይብ ኣብዚኣ ጊን ዘይምርሳዕ nolong.info/show/eN5plnt6gtV5amQ/video.html

  • nolong.info/show/lK-raYKmm6x-inU/video.html Welcome like ❤🙏🇪🇷 Subscribe gebrlay yehwatay yqnalay

  • welcome ደቂ ኤረይ ሽኮሪናታት ሰላምታ ኣይረሳዕናን ኣብዚኣ ከኣ #subscribe ጠፍ ኣይንረስዕ ተከታተልቲ መደብና ክትኮኑ ከኣ ይምሕጸነኩም👉nolong.info/show/hd-LiW-hnZRihGQ/video.html